zaterdag 29 mei 2010

De republiek van het ik - over rationele keuzes die er geen zijn (Ayn Rand - Atlas Shrugged)

Ziehier Michael Douglas in 1987, als Gordon Gekko in Wall Street. Slechteriken schoren zich en droegen een das. Dat waren tijden! Het rationele egoïsme van Gordon Gekko staat nog steeds in hoog aanzien. Net zoals ons geloof in de rationele keuzes die we zogezegd maken: over de toekomst van België, Europa, de Westerse beschaving, over euthanasie, epicurisme, economie, identiteit en nationaliteit. Een fundamentalistisch geloof in pragmatiek is vaak een excuus voor het blind nastreven van eigenbelang - nationalisten zijn meester geworden in het gebruik van dit sofisme. Met Bentham of het utilitarisme heeft het allemaal niets meer te maken. Het doet eerder aan nihilisme denken of het bewustzijnsniveau van een lagere diersoort. Ons vertrouwen in de rationele keuze is overdreven. Hoe meer we kunnen weten (en dat vermogen neemt dankzij web 2.0 alleen maar toe), hoe irrationeler we lijken te handelen.