Een andere wereld - over l'exeption européenne

‘Alles moet veranderen om alles bij het oude te houden.’
Tancredi in Il gattopardo

Een van de knapste politieke romans uit de westerse literatuur is Il gattopardo. Giuseppe Tomasi di Lampedusa beschrijft de ondergang van de Siciliaanse prins Fabrizio Salina ten tijde van het het Italiaanse Risorgimento. Er zit veel Siciliaanse geschiedenis in het boek, maar het is vooral de omwenteling van oude structuren en de kritiek op de elites die bijblijft. Het idealisme van die tijd wordt beschreven als opportunisme, een motregen die traag maar zeker iedereen doornat maakt. Nog steeds sterven er Salina’s, terwijl de oude orde doorsukkelt.

(Met Jorge Semprun en het nieuw lief van Ayaan Hirsi Ali, de onvolprezen Niall Ferguson.)

Een krimpende tijd - over heimwee naar het algemeen belang

Dolle pret alom. Politiek, economie, de goede zedenen en de openbare moraal, het staat allemaal onder druk. Alleen de apocalyps aankondigende komeet ontbreekt nog. Onze tijd lijkt op. Maar is dat wel zo?

(Plato n'a jamais fait ça. In Griekenland is betogen een olympische discipline, getuige deze actiefoto van een enthousiaste betoging op 5 maart voor het parlementsgebouw in Athene. De financiële desintegratie van de Griekse staat verbeeldt het vermeende failliet van Europa.)

Tien jaar traagheid - en hoe de zaak te versnellen

De genadeloze geschiedenis is in onze contreien toch wat milder dan in andere, meer onherbergzame streken. De afgelopen tien jaar hadden we ongetwijfeld reden tot klagen, wat we dan ook met overgave hebben gedaan. Maar wat blijft er van die klachten over? Misschien moeten we ons, in navolging van de grote illusionist-dichter Henri Michaux, bekwamen in hoopvol fatalisme: ‘Dis, Gros Lot, où veux-tu donc tomber?’